شهمــــات

در دو هفته اول سپتامبر 2005 نگراني تاريخدانان و باستانشنان در سطح جهان از احتمال آسيب رسيدن به مهمترين آثار تاريخي ايران و از جمله آرامگاه كوروش بزرگ، پدر و موسس ايران، در رسانه ها ادامه داشت كه مي رود به تدريج به صورت يك مسئله فرهنگي بين المللي در مي آيد. عقيده بر اين است كه اگر سد سيوند ساخته شود به چندين اثر تاريخي در فارس و از جمله آرامگاه كوروش آسيب وارد خواهد آمد. كوروش وصيت كرده بود كه در هر جا كه بميرد جسدش را به پاسارگاد منتقل و در آنجا دفن كنند. وي در سغد (تاجيكستان امروز) كشته شد و جنازه اش را به پاسارگاد منتقل و دفن كردند. كوروش (سيروس ـ سايروس) نامي است آشنا براي همه جهانيان كه او را مردي انساندوست، تمدن طلب و نويسنده نخستين اعلاميه حقوق بشر مي دانند كه انديشه اداره كره زمين به صورت يك اتحاديه مشترك المنافع از اوست. اين آثار تاريخي نماد هويت ايرانيان و بلندگوي عظمت اين ملت هستند. قدرتهاي وقت در قرن 19 و اوايل قرن بيستم چند بار در صدد تجزيه هر چه بيشتر ايران برآمدند ولي سنگنبشته هاي داريوش كه حدود و ثغور ايران در آنها مشخص شده است مانع از اين كار شد. ايران تنها كشور جهان است كه سند مالكيت دارد و نبايد به هيچ قيمت اجازه داده شود كه اين اسناد از ميان برود. مسئله سد سيوند را از طرق ديگر حتي لوله كشي آب رودخانه مي توان حل كرد(همانند انتقال آب زاينده رود به يزد)، ولي اگر اسناد هويت ملي از دست برود، جبران پذير نخواهد بود.
     مثال آوردن از مصر درست نيست. مصر داراي يك رود است و چاره اي جز ساختن سد اسوان نداشت كه برخي از آثار باستاني آن به زير آب فرو رفت ولي ايران داراي رودخانه هاي متعدد است كه همه آنها از ميان دره و كوه مي گذرند كه مي توان بر روي هركدام دهها سد ساخت. به علاوه ايران به علت داشتن سوخت كافي، مي تواند از راههاي ديگر برق به دست آورد.

               شهمات  

از اسب پياده شو بر نطع زمين رخ نه                           زير پي پيلش بين شهمات شده نعمان

بنگر اين بيغوله را از دور
      طاق هايش ريخته ، دروازه هايش رو به ويراني
                            پايه هايش ، آيه هايي از پريشاني
وصف آباداني اش در داستان هاي كهن ، مسطور
                           قصه ي ويراني اش . مشهور
   مار در او هست ، اما گنج ؟
 خانه هاي روشن و تاريك او ، چون عرصه ي شطرنج
سر ستون هاي نگون بر خاك او ، چون مهره هاي كهنه ي اين بازي شيرين
          اسب و فيل و بيدق و فرزين
                 هر يكي در خانه اي محصور
راستي ، آيا كدامين دست با اين نطع بدفرجام بازي كرد ؟
                             يا كدامين فاتح اينجا تركتازي كرد ؟
 از تو مي پرسم ، الا اي باد غمگين بياباني
         اي كه آواز عزايت را درين ويرانه مي خواني
                               آتشي ناچيز بود آيا كه با او دشمني ورزيد ؟
                             يا زمين در زير پاي شوكت و آبادي اش لرزيد ؟
 بنگر اين بيغوله را از دور
     هر چه مي بيني در او ، مرگ است و ويراني
                         عرصه ي جاويد آشوب و پريشاني
               مهره ي شاهش ازين لشكركشي ها ، مات
                                 با چنين شطرنج نفرين كرده ي تاريخ
            هيچ دستي نيست تا بازي كند ، هيهات !                         نادر نادرپور

ابليس ، اي خداي بدي ها !‌ تو شاعري
    من بارها به شاعريت رشك برده ام
       شاعر تويي كه اين همه شعر آفريده اي
          غافل منم كه اين همه افسوس خورده ام
عشق و قمار شعر خدا نيست ، شعر تست
             هرگز كسي به شعر تو بي اعتنا نماند
                غير از خدا كه هيچ يك از اين دو را نخواست
                             در عشق و در قمار كسي پارسا نماند
        زن شعر تست با همه مردم فريبي اش
              زن شعر تست با همه شور آفريدنش
                 آواز و مي كه زاده ي طبع خدا نبود
                 اين خوردنش حرام شد ، آن يك شنيدنش
 در بوسه و نگاه تو شادي نهفته اي
                   در مستي و گناه تو لذت نهاده ا ي
                              بر هر كه در بهشت خدايي طمع نبست
                                              دروازه ي بهشت زمين را گشاده ا ي
            اما اگر تو شعر فراوان سروده اي
                                شعر خدا يكي است ، ولي شاهكار اوست
          شعر خدا غم است ، غم دلنشين و بس
                                  آري ، غمي كه معجزه ي آشكار اوست
     دانم چه شعرها كه تو گفتي و او نگفت
                                يا از تو بيش گفت و نهان كردم نام را
        اما اگر خدا و ترا پيش هم نهند 
                                 آيا تو خود كدام پسندي ، كدام را ؟       نادر نادرپور

روزي ز سر سنگ عقابي به هوا خواست

وندر طلب طعمه پر و بال بياراست

بر راستي بال نظر كرد وچنين گفت

امروز همه ملك جهان زير پر ماست

بر اوج چو پرواز كنم از نظر تيز

مي بينم اگر ذره اي اندر ته درياست

گر بر سر خاشاك يكي پشه بجنبد

جنبيدن آن پشه عيان در نظر ماست

بسيار مني كرد و ز تقدير نترسيد                                

بنگر كه از اين چرخ جفاپيشه چه برخاست

ناگه ز كمينگاه يكي سخت كماني                                

تيري ز قضا و قدر انداخت بر او راست

بر بال عقاب آمد آن تير جگر سوز                                  

وز عرش مراورا به سوي خاك فرو كاست

بر خاک بیفتاد و بغلتید چو ماهی

بگشود پر خویش سپس از چپ و از راست

گفتا : عجب است اين كه ز چوبي و ز آهن                     

اين تيزي و تندي و پريدن ز كجا خاست؟

بر تير نظر كرد و پر خويش بر او ديد                                 

                            گفتا : ز كه ناليم كه از ماست كه برماست ! 

آلمان به لهستان آغاز شد. اين جنگ تا اواسط بهار سال 1945 در اروپا و

تا اواسط اوت همين سال در خاور دور ادامه يافت. 

جنگ ساعت 5 و 45 دقيقه بامداد آغاز شد و همان روزنيروهاي آلمان دانتزيك

را كه پس از جنگ اول جهاني به لهستان واگذار شده بود پس گرفتند.

متعاقب همين حمله، فرانسه و انگلستان به آلمان اعلان جنگ دادندو ... 

«تاريخ» نشان داده است كه اگر آلمان قرار داد «عدم تجاوز خود با شوروي»

را زير پا نمي گذارد و به اين سرزمين پهناور حمله نمي كردو جبهه دوم راكه

آرزوي دشمنانش و در صدر آنها چرچيل بود باز نمي كردبه احتمال زياد شكست

نمي خورد و ايران ما هم سرنوشت ديگري پيدا مي كرد كه به بهانه دوستي با

آلمان مورد تجاوز نظامي قرار گرفت و آسيب فروان ديد.

از همان روزي كه دست حضرت قابيل
گشت آلوده به خون حضرت هابيل
از همان روزي كه فرزندان آدم
زهر تلخ دشمني در خون شان جوشيد
آدميت مرد
گرچه آدم زنده بود
از همان روزي كه يوسف را برادرها به چاه انداختند
از همان روزي كه با شلاق و خون ديوار چين را ساختند
آدميت مرده بود
بعد دنيا هي پر از آدم شد و اين آسیاب
گشت و گشت
قرنها از مرگ آدم هم گذشت
اي دريغ
آدميت برنگشت
قرن ما
روزگار مرگ انسانيت است
سينه دنيا ز خوبي ها تهي است
صحبت از آزادگي پاكي مروت ابلهي است
صحبت از موسي و عيسي و محمد نابجاست
قرن موسي چمبه هاست
روزگار مرگ انسانيت است
من كه از پژمردن يك شاخه گل
از نگاه ساكت يك كودك بيمار
از فغان يك قناري در قفس
از غم يك مرد در زنجير حتي قاتلي بر دار
اشك در چشمان و بغضم در گلوست
وندرين ايام زهرم در پياله زهر مارم در سبوست
مرگ او را از كجا باور كنم
صحبت از پژمردن يك برگ نيست
واي جنگل را بيابان ميكنند
دست خون آلود را در پيش چشم خلق پنهان ميكنند
هيچ حيواني به حيواني نمي دارد روا
آنچه اين نامردان با جان انسان ميكنند
صحبت از پژمردن يك برگ نيست
فرض كن مرگ قناري در قفس هم مرگ نيست
فرض كن يك شاخه گل هم در جهان هرگز نرست
فرض كن جنگل بيابان بود از روز نخست
در كويري سوت و كور
در ميان مردمي با اين مصيبت ها صبور
صحبت از مرگ محبت مرگ عشق
گفتگو از مرگ انسانيت است.                                                    فریدون مشیری 

در اين روز در سال 1835 ميلادي به دستور محمد شاه قاجار، ميرزا ابوالقاسم

قائم مقام صدر اعظم وقت ايران را كه خود او بارها گفته بود كه سلطنتش را مديون

كارداني وي مي داند تنها به اين سبب كه در صدد تغيير فرمانده گارد سلطنتي

برآمده بود در باغ نگارستان (محل فعلي ساختمان وزارت فرهنگ و ارشاد) خفه

كردند، زيرا شاه سوگند خورده بودكه خونش را نريزد!محمد شاه در آن روز از ترس

بيماري وبا كه شيوع يافته بود و گرماي بي سابقه تهران قصد رفتن به لواسان را

داشت.ولي پيش ازاين نقل مكان، به دليل بدگماني و ترس از نافرماني قائم مقام

(احتمال كودتا) دستور بي جان ساختن وي را داده و معلم سابق خود ، عباس

ايرواني معروف به حاجي ميرزا آقاسي، كه برخي مورخان او را « بي مايه براي

صدارت عظما » توصيف كرده اندجانشينش كرده بود.آن روز قائم مقام را كه به

اوضاع كشور سر و سامان داده بود و در كتب تاريخ « مردي لايق » توصيف شده

است ازخانه اش در باغ لاله زار (خيابان لاله زار تهران) به باغ نگارستان برده بودند

تا اعدام شود. همين قدر نشناسيها ، رواج سعايت و بد گماني مقامات نسبت به

يكديگر، يكي از عوامل عقب ماندگي ايران، رواج تملق، و باعث سلطه قدرتهاي

اروپايي بر سياستهاي دولت تهران در دوران قاجارها بشمار آورده شده است.

از شاملوی بزرگ را خواند و با خنده ادامه داد : و فرهاد عزیز چقدر زیبا این شعرو خونده.

پس از مصادره سرودها و ترانه های جاودان ایران عجیب نیست که سازمان صدا و سیما بخواهد

فرهاد و شاملو و دیگران را نیز همراه با خود نشان دهد ، به همین بهانه بد نیست یکبار دیگر نگاهی به

نامهء خانم پوران گلفام خطاب به ریاست این سازمان داشته باشیم .

                   متن این نامه را می توانید در سایت رسمی فرهاد مهراد بخوانید.

اعتراض همسر فرهاد به صدا و سیما نسبت به پخش بدون مجوز آثار فرهاد:

جناب آقاي ضرغامي

رياست صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران

من پوران گلفام، همسر فرهاد مهراد آوازه خوان ، هستم.

سال گذشته پس از آنكه آن سازمان به مناسبت دهه فجر

ويدئو كليپي با استفاده از يكي از آثار فرهاد ساخت، نامه

سرگشاده اي به جنابعالي به عنوان عاليترين مقام آن

سازمان نوشتم و  به عنوان صاحب امتياز قانوني آثار وي

درخواست كردم كه ديگر هرگز آثار اين هنرمند را پخش نكنيد. به ياد داريد كه نوشته بودم فرهاد

باهيچ رسانه دولتي كار نمي كرد؟ به ياد داريد وقتي فرهاد درگذشت، سازمان متبوعتان حتي

نامي از وي نبرد؟ آن روزها كه از شما چنين درخواستي كردم ترانه " وحدت " را پخش مي كرديد.

پاسختان به آن درخواست را به ياد مي آوريد؟ صبح و ظهر و عصر از شبكه هاي راديويي فرهاد

پخش كرديد، به "وحدت" هم بسنده نكرديد. يك ماه بعد به مناسبت عيد نوروز ويدئو كليپ جديدتان،

"كودكانه"، را كه حاصل همكاري فرهاد با دو هنرمند ممنوع ديگر و البته تبعيدي است پخش كرديد. 

جالب اينجاست كه مدير مركز موسيقي آن سازمان همان روزها  در مصاحبه اي تلويزيوني سينه

سپر كردند و با افتخار گفتند كه "هيچ ترانه و موسيقي بدون رضايت و مجوز صاحبانش از صدا و

سيما پخش نمي شود. اگر ترانه اين چنيني را ميشناسيد معرفي كنيد تا من پيگيري كنم..."

مي دانم چون قانون به من حق مي دهد، شما هم به من حق نمي دهبد. اگر اينگونه نبود،

امروز پيكر فرهادم در خاك شيرين اش خفته بود و آن سازمان چنين غوغايي به پا نمي كرد.

آقاي ضرغامي، اين روزها "شبانه"  را با شعر "احمد شاملو" پخش مي كنيد: "عمو يادگار،

مرد كينه دار، مستي يا هوشيار، خوابي يا بيدار؟... آخرش يه شب ماه مياد بيرون، منو مي بره

از ته زندون..." كليپ هم برايش مي سازيد. كدام زندان؟ كدام ماه؟ كدام عمو يادگار؟  آقاي

ضرغامي براي يك  دستمال نيازي به آتش زدن قيصريه نيست. فرهاد را همچون گذشته فراموش

كنيد. آنها كه بايد او را از ياد نبرند،بسيارندو بيدار. فرهاد به هيچ رسانه دولتي نيازي نداشت وندارد.

جناب آقاي ضرغامي، به عنوان نماينده قانوني فرهاد و صاحب امتياز رسمي آثار وي

 مجددا اعلام مي كنم كه آن سازمان به هيچ وجه اجازه پخش آثار فرهاد مهراد را ندارد.

                                      پوران گلفام                       22 خرداد 1384