علي در طول تاريخ تنها انساني است كه در ابعاد مختلف

و حتا متناقضي كه در يك انسان جمع نمي‌شود قهرمان است:

هم مثل يك كارگر ساده كه با دستش، پنجه‌اش و بازويش خاك

را مي‌كند و در آن سرزمين سوزان بدون ابزار قنات مي‌كند و

هم مانند يك حكيم مي‌انديشد و هم مانند يك عاشق بزرگ و

يك عارف بزرگ عشق مي‌ورزد. هم مانند يك قهرمان شمشير

مي‌زند و هم مانند يك سياستمدار رهبري مي‌كند و هم مانند

يك معلم اخلاق،‌ مظهر و سرمشق فضائل انساني براي يك

جامعه است. هم يك پدر است و هم يك دوست بسيار وفادار و هم يك همسر نمونه. چنين انساني

و در چنين سطحي معلوم است كه در دنيا تنها است .

چه كسي تنها نيست؟ كسي كه با همه، يعني در سطح همه است، ‌كسي كه رنگ زمان به خود

مي‌گيرد، ‌رنگ همه را به خود مي‌گيرد و با همگان تفاهم دارد و در سطح موجودات و با وضع موجود،‌

به هر شكلش و هر بعدش،‌ منطبق است. اين آدم، ‌احساس تنهايي و احساس تك بودن و مجهول

بودن نمي‌كند،‌ چرا كه از جنس همگان استاو در جمع است،‌ با جمع مي‌خورد و مي‌پوشد و مي‌سازد

و لذت مي‌برد. احساس خلاء مربوط به روحي است كه آن چه در اين جامعه و زمان و در اين ابتذال

روزمرگي وجود دارد نمي‌تواند سيرش كند. احساس گريز، احساس تنهايي در جامعه و در روي زمين

و احساس عشق كه عكس‌العمل اين گريز است، ‌او را به طرف آن كسي كه مي‌پرستدش وبا او تفاهم

دارد مي‌كشاند، به آن جايي كه جاي شايسته‌ي اوست و متناسب با شخصيت او. درد انسان، ‌درد

انسان متعالي، تنهايي و عشق است. و علي چنين شخصيتي است.              دكتر علي شريعتي

 آیا تغییر و اصلاح در ساخت و بافت جوامع به دست نخبگان و از بالا انجام می شود یا بر اثر

 تحول در زمینه و بستر اجتماعی و از پایین؟  در دو  سده ی اخیر برخی از نخبگان سیاسی

 ایران می خواسته اند در ساخت و بافت جامعه ای که بر صدر آن قرار می گرفته اند

 اصلاحاتی بکنند و تغییراتی بدهند. گرچه اینان در وجدان تاریخی توفیقاتی به دست آورده اند

 و نامشان به نیکی بر صفحه ی روزگار برجا ماند اما خود قربانی خواست ها و بستر نامساعد

 اجتماعی شدند. نمونه ی بارز آن میرزاتقی خان امیر کبیر است و پیش از او میرزا ابوالقاسم

قایم مقام و پس از او دکتر محمد مصدق.این سه تن نه در خواست و اراده تنها بودند و نه در

 نتیجه ای که عایدشان شد.                                 برگرفته از کتاب جامعه شناسی نخبه کشی

                          زمستان                  

 سلامت را نمي خواهند پاسخ گفت ،

 سرها در گريبان است .

 كسي سر بر نيارد كرد پاسخ گفتن و ديدار ياران را .

 نگه جز پيش پا را ديد ، نتواند

 كه ره تاريك و لغزان است .

 و گر دست محبت سوي كس يازي

 به اكراه آورد دست از بغل بيرون

 كه سرما سخت سوزان است .

 نفس كز گرمگاه سينه مي آيد برون ، ابري شود تاريك .

 چو ديوار ايستد در پيش چشمانت .

 نفس كاين است ، پس ديگر چه داري چشم

 زچشم دوستان دور يا نزديك ؟

 مسيحاي جوانمرد من ! اي ترساي پير پيرهن چركين !

 هوا بس ناجوانمردانه سرد است ... آي ...

 دمت گرم وسرت خوش باد !

 سلامم را تو پاسخ گوي ، در بگشاي !

 منم من ميهمان هر شبت ، لولي وش مغموم

 منم من سنگ تيپا خورده رنجور

 منم ، دشنام پست آفرينش ، نغمه ناجور .

 نه از رومم نه ز زنگم ، همان بي رنگ بي رنگم

 بيا بگشاي در ، بگشاي دلتنگم .

 حريفا ! ميزبانا ! ميهمان سال و ماهت پشت در چون موج مي لرزد .

 تگرگي نسيت ! مرگي نيست !

 صدايي گر شنيدي صحبت سرما و دندان است .

 من امشب آمدستم وام بگذارم .

 حسابت را كنار جام بگذارم .

 چه مي گويي كه بيگه شد ، سحر شد ، بامداد آمد ؟

 فريبت مي دهد ، بر آسمان اين سرخي بعد سحر گه نيست .

 حريفا ! گوش سرما برده است اين ، يادگار سيلي سرد زمستان است .

 و قندیل سپهر تنگ میدان ، مرده یا زنده ،

 به تابوت ستبر ظلمت نه توی مرگ اندود پنهان ست.

 حريفا ! رو چراغ باده را بفروز ، شب با روز يكسان است .

 سلامت را نمي خواهند پاسخ گفت .

 هوا دلگير ، درها بسته ، سرها در گريبان ، دست ها پنهان

 نفس ها ابر ،‌ دل ها خسته و غمگين

 درختان اسكلت هاي بلور آجين

 زمين دلمرده ، سقف آسمان كوتاه ،

غبار آلوده مهر و ماه ، 

 زمستان است .                                                                      مهدی اخوان ثالث

پنجم اوت سال 1945 به وقت آمريكا (ششم اوت به وقت ژاپن)

يك بمب افكن «بي - 29» امريكا نخستين بمب اتمي را بر شهر

 هيروشيما در ژاپن فرو افكند كه در همان لحظه بيش از شصت

هزار تن كشته و افزون بر 120 هزار تن ديگر مجروح شدند كه

 بسياري از مجروحين نيز به تدريج جان سپردند.

             از آسمان تا ريسمان

درخت معجزه خشكيده ست
   و كيمياي زمان ، آتش نبوت را
         بدل به خون و طلا كرده ست 
        و رنگ خون و طلا ، بوي كشتزاران را
             زياد بدبده هاي ترانه خوان برده ست
                و آفتاب ، مسيحاي روشنايي نيست
                            و ابرها همه آبستن زمستانند
                     و جوي ها همه در سير بي تفاوت خويش
                                  به رودخانه ي بي آفتاب مي ريزند
                                    و كوچه ها همه در رفتن مداومشان
                                           به نا اميدي بن بست ها يقين دارند.
 پرنده ها ديگر از گوشت نيستند
                    پرنده ها همه از وحشتند و از پولاد
                                    و فضله هاشان از آفت است و از آتش
      اگر به شهر فرو ريزد:
                                         دهان به قهقهه ي مرگ مي گشايد شهر 
 و در فضايش ، چتري سياه مي رويد 
 و مادرانش ، فرزند كور مي زايند 
 و دخترانش ، گيسو به خاك مي ريزند 
 و عابرانش ، در نور تند مي سوزند 
 و پوست هاشان ، از دوش اسكلت هاشان 
        فراخ تر ز شنل ها به زير مي افتد 
 و نقش سايه ي آنان به سنگ مي ماند *
        اگر به دشت فرود آيد:
                                         جنين گندم در بطن خاك مي گندد
 و تخم ميوه بدل مي شود به دانه ي زهر 
               و گل به ياد نمي آورد كه سبزه كجاست.
          اگر در آب فروافتد:
                نژاد ماهي ، راهي به خاك مي جويد
                                       و خاك ، دايه ي نامهربانتر از درياست.
 زمين ، سقوطش را هر شب به خواب مي بيند
                         و بيم مردن ، عشق بزرگ آدم را
                                   به عقل مور بدل كرده ست
                               كه زندگي را در زير خاك مي جويد
                                   و خانه هايي در زير خاك مي سازد.
       چه روزگار غريبي:
  برادري ، سخني بيش نيست
   و معني لغت آشتي ، شبيخون است
                     پسر به خون پدرتشنه ست
                  و رودها همه از لاشه ها گرانبارند
                    و دام ماهي صيادها پر از خون است
 پيام دست ، نوازش نيست
          و پنجه هاي جوان ، ديگر
       به روي ساقه ي نالان ني نمي لغزند
              به روي لوله ي سرد تفنگ مي لغزند
                  و آنكه سايه ي ديوار ، خوابگاهش بود
                 به خشت سينه ي ديوار مي فشارد پشت
                                                   و برق خنده ي تير
                                      نگاه خيره ي او را جواب مي گويد
                                    و او ، دوباره در آغوش سايه مي خوابد .
    چه روزگار غريبي:
      سحر ، پيمبر اندوه است
             و شب ، مفسر نوميدي
               و روشنايي در فكر رهنمايي نيست    

 شعاع آينه ها ، چشم كاكلي ها را
       به سوي كوري جاويد رهنمون شده است
                                              و مرد مار گزيده
                           ز ريسمان سياه و سفيد مي ترسد
                        كه ريسمان ، مار است و مار ، رشته ي دار
                                                  و دار ، نقطه ي اوجي است
                                        كه آسمان را با ريسمان گره زده است
                                        و آسمان ، همه در خواب ودار ، بيدار است.
  كسي به فكر رهايي نيست
             دريچه هاي جهان ، بسته ست
             و چشم ها همه از روشني هراسانند
                      زمين ، شكوه كريمانيه ي بهارش را
                             ز شاخ و برگ درختان دريغ مي دارد
                                  و آسمان ، شب صاف ستارگانش را
                                                        نثار خاك دگر كرده ست .
ايا سروش سحرگاهان!
         تو روشني را جاري كن
                       تو با درختان ، غمخوار و مهربان مي باش
تو رودها را جرأت ده
                          كه دل به گرمي خورشيد ، بسپرند
تو كوچه ها را همت ده
                             كه از سياهي بن بست بگذرند 
تو قلب ها را چندان بزرگواري بخش
                                   كه تا چراغ حقيقت را
                                             دوباره در شب ناباوري برافروزند
تو دست ها را آن مايه هوشياري بخش
                       كه دوستي را از برگ ها بياموزند
 تو ، اي نسيم ، نسيم اي نسيم بخشايش
                                       به ما بوز كه گنهكاريم 
                                                به ما بوز كه گرفتاريم.          نادر نادرپور
*این چند مصراع، فاجعه معروف هیروشیما را به یادمی آورد:

پس از سقوط نخستین بمب اتمی، دودی سیاه و شگرف به شکل قارچی عظیم

از شهر برخاست و کمی پیش از آن، عابری که از نزدیک پلکانی سنگی

می گذشت، نابود شد وسایه او جاودانه بر سنگ پله نقش بست و این،

یادگار شومش است که ژاپنیان تا به امروز حفظش کرده اند و سیاحان

و بیگانگان را به تماشای آن می برند و نیز در همان زمان کسانی که 

از معابر می گذشتند، بر اثر تشعشعات اتمی چنان سوختند که پوست از

استخوانشان جدا شد و مانند روپوشی فراخ، بر بدنشان آویخت.

اما نتایج هولناک این فاجعه تا سالها بعد، همچنان وحشت می آفرید:

مادران، کودکان ناقص الخلقه می زادند،زنان ودختران ـ بی هیچ علت ـ

گیسوان خود رااز دست می دادند و مردان، به بیماریهای ناشناخته

گرفتار می آمدند...

احمد شاملو (الف بامداد) كه 21 آذر ماه سال 1304

در تهران به دنيا آمده بود، بامداد يكشنبه دوم مردادماه سال 1379 درگذشت .

شاملو در طول عمر خود، در زمينه‌ي شعر، نويسندگي، ترجمه، روزنامه‌نگاري و پژوهش فرهنگ عامه فعاليت‌هايي داشت كه حاصل كار او 17 مجموعه‌ي شعر، ترجمه‌ي اشعار لوركار، مارگوت بيكل و هايكو، ترجمه‌ي چند نمايشنامه، نگارش چند قصه، رمان و فيلمنامه‌، تصحيح متون كهن فارسي ازجمله ديوان حافظ، افسانه‌هاي هفت گنبد نظامي، ترانه‌هاي ابوسعيد ابوالخير، خيام و باباطاهر و نوشتن چند شعر

 و قصه براي كودكان بوده است. شاملو از سال 1326 مجموعه اشعارش را به چاپ رسانيد. آهنگ‌هاي فراموش شده، قطعنامه، آهن‌ها و احساس، هواي تازه، باغ آينه، لحظه‌ها و هميشه، آيدا در آينه، آيدا، درخت و خنجر و خاطره، ققنوس در باران، مرثيه‌هاي خاك، شكفتن در مه، ابراهيم در آتش، دشنه در ديس، ترانه‌هاي كوچك، غربت، مدايح بي‌صله، در آستانه و حديث بي‌قراري ماهان، مجموعه شعرهاي

 او را تشكيل مي‌دهند. “كتاب كوچه“ (فرهنگ لغات، اصطلاحات، تعبيرات و ضرب‌المثل‌هاي فارسي) نيز نتيجه‌ي سال‌ها تحقيق و پژوهش شاملو در فرهنگ عاميانه‌ي ايران زمين است .

 در چنين روزي (سي ام تير سال 1331ــ 21 ژوئيه 1952) پس از پنج روز

 تظاهرات خونين و پر تلفات در تهران و پاره اي از شهرهاي ديگر، شاه مجبور

 شد كه شرايط دكتر محمد مصدق را بپذيرد و از او بخواهد كه بار ديگر رياست

 دولت را بر عهده گيرد.

 دكتر مصدق به عنوان اعتراض به مداخلات شاه در امور اجرايي، از رياست دولت

 كناره گيري كرده بود و شاه احمد قوام (قوام السلطنه) را مامور تشكيل كابينه ساخته

 بود كه مردم به پشتيباني از دكتر مصدق به خيابان ها ريختند و تا بازگرداندن وي به

 رياست دولت از پاي نشستند. دكتر مصدق تاكيد داشت كه نظام حكومتي ايران

 مشروطه پارلماني است و شاه قانونا حق مداخله در امور اجرايي (دولت) را ندارد،

 زيرا كه رئيس دولت منتخب مجلس (نمايندگان ملت) است.

مردم در تهران و چند شهر ديگر از جمله كرمان، شيراز، اصفهان، كرمانشاه و ...

 از بامداد سي ام تير ماه 1331 مانند روزهاي ديگر در حمايت از دكتر مصدق به

خيابانها ريخته بودند كه از ساعت 9 بامداد تظاهرات در منطقه بازار تهران و خيابان

 ناصرخسرو شدت بيشتري به خود گرفت. اندكي بعد گروههاي ديگري از مردم كه

 در ميدان توپخانه، خيابان اكباتان، ميدان بهارستان و خيابان شاه آباد (حد فاصل ميدان

 بهارستان تا ميدان مخبرالدوله) گرد آمده بودند بر شدت تظاهرات افزودند .

در اين ميان خبر رسيد كه از كرمانشاه كفن پوشان عازم تهران شده اند.
 ساعت ده بامداد از مقابل دانشگاه تهران كه آن زمان در حاشيه شهر بود، هزاران تن ديگر دست به راهپيمائي زده ، فرياد يا مرگ

 يا مصدق سر داده و به سوي ميدان فردوسي به حركت در آمده بودند و به همين گونه از ميدان فوزيه و نقاط ديگر شهر كه سربازان

 و تانكها وارد عمل شدند و مردم را به گلوله بستند . شدت عمل نظاميان درميدان بهارستان و خيابانهاي اطراف آن بيشتر بود.

 با وجود اين، مردم در نيمروز بر شدت تظاهرات خود افزودند و شاه كه خود را در خطر ديد تسليم شد و علاوه بر نخست وزيري،

حاضر شد كه وزارت جنگ را هم به دكتر مصدق بسپارد.در مجلس هم هنگام اخذ راي اعتماد مجدد به دكتر مصدق، تنها سه نماينده

راي موافق ندادند.دكتر مصدق « سي ام تير» را در تاريخ مبارزات، روزي فراموش نشدني خواند، كه مردم ايران يكدل و يك زبان

 بر ضد توطئه و تحريكات خارجي بپاخاستند و پيروز شدند. با وجود اين شكست، چرچيل نخست وزير وقت انگلستان از توطئه و

 شاه از مخالفت دست بر نداشتند, زيرا که شكست شاه در واقعه سي ام تير، شكست بزرگتري براي انگلستان بود كه ملي شدن صنعت

 نفت ايران و خلع يد ازآن دولت، پايه هاي امپراتوري اش را به لرزه درآورده بود. تا اين كه يك سال و 28 روز بعد با كودتاي 28

مرداد درسال 1332خورشيدي به حكومت دكتر مصدق پايان دادند.چرچيل و دولت او با كوشش زياد ، دولت تازه آمريكا

(ژنرال آيزنهاور ) را كه در ژانويه روي كار آمده بود در اين براندازي با خود همدست كرد.چرچيل براي اين منظور به ديدار

آيزنهاور به واشنگتن رفته بود.ترومن رئيس جمهوري قبلي آمريكا كه دولت مصدق را منتخب مردم مي دانست ، براي براندازي او

 تسليم فشار چرچيل نشده بود. نتايج براندازي 28 مرداد در ديدار سران آمريكا ، انگلستان و فرانسه دردسامبر همين سال در

«كنفرانس برمودا» مطرح و بررسي همه جانبه شد. 
رويدادهاي اواخر تيرماه 1331 خورشيدي ايران همزمان بود با طرد سلطنت در مصر و اوج جنگ كره بود. طرد سلطنت در مصر

 ضربه ديگري بر پيكر استعمار انگلستان بود.
اتفاقا انگلستان در همين روز (21 ژوئيه) در سال 1588 ميلادي با پيروزي در جنگ دريايي بر اسپانيا، به دوران برتري اسپانيا در

جهان پايان داده و برجاي آن نشسته بود و بازگشت دكتر مصدق به دست مردم به قدرت ضربه قاطعي بر امپراتوري انگلستان بود كه روزگاري ايران را ميان خود و روسيه قسمت كرده بود و شاه مي برد و شاه مي آورد، هرات را از ايران جدا مي كرد و ....

                                                     انتخاب از سایت   Iranans History on This Day